De Kruidentuin

DSC_2765Dominique Vreven van restaurant ’t Vlierhof in Bilzen is gids van dienst om ons rond te leiden in de Kruidentuin van Herkenrode. In zijn restaurant maakt hij enkel gebruik van kruiden, groenten en fruit uit zijn eigen moestuin. Dominique is naast chef-kok ook herborist en publicist in een aantal magazines die zich toeleggen op kruiden. En hij geeft ook les aan het syntra aan de herboristen. Dominique is daarenboven ook voorzitter van het Kruidenkenniscentrum van Herkenrode. Kortom, een expert op vlak van kruiden.

Samen met de leden van het Kruidenkenniscentrum staat Dominique in voor de organisatie van de unieke Kruidendag op 15 augustus 2015. Deze dag staat alles in het teken van Hildegard van Bingen.

DSC_2797Deze abdis was overtuigd van de heilzame en geneeskrachtige werking van kruiden. Volgens Hildegarde kon je enkel gezond zijn als je in harmonie met de natuur leefde. Een opmerkelijke dame in de geschiedenis van Herkenrode en 15 augustus wordt haar rijke kruiden nalatenschap in al haar aspecten belicht.

Centraal in de tuin staat het verhaal van de kruiden en hoe mensen van alle tijden en culturen die tot op vandaag gebruiken.

Foto's Blog 056De Kruidentuin bestaat uit twee grote delen: de hortus officinalis en de campus officinalis. In beide tuinen staan telkens ongeveer 250 verschillende kruiden en kruidachtige planten. In de hortus officinalis zien we de families van geneeskrachtige planten. Deze zijn alfabetisch verdeeld over de twaalf kamers. Dominique legt uit dat het getal 12 een bijzondere plaats heeft in onze geschiedenis. Er zijn 12 Cisterciënzers nodig om een abdij te kunnen stichten.

DSC_2759Via openingen in een lange, met haagbeuk overwelfde loofgang wandelen we van kamer tot kamer om er telkens halt te houden bij de meest opmerkelijke kruiden.

DSC_2763
Eén van de meest herkenbare kruiden is Echinacea. Het paradepaardje van de Zwitserse dokter Vogel. Hij bracht het kruid mee na een bezoek aan een Indianenstam. De medicijnenman had dokter Vogel overtuigd van de geneeskrachtige werking van het kruid. De dokter nam zaden van de plant mee naar Europa en introduceerde het kruid hier.

Foto's Blog 079Dominique geeft uitleg over de signatuurleer. Dit is een niet-wetenschappelijke theorie die inhoudt dat als een plant enkele uiterlijke kenmerken heeft die overeenkomen met een deel van het menselijk lichaam dan heeft die plant effect op dat deel van het lichaam waarmee het gelijkenissen vertoont. De kruiden werden dus naar hun uitzicht vernoemd en niet naar hun effect. Dominique geeft het voorbeeld van het gevlekte longkruid. De tekening op de bladen leek op zieke menselijke longen. Daarom dacht men volgens de signatuurleer dat dit kruid heilzaam was bij longaandoeningen.

DSC_2770Andere kruiden waar Dominique uitleg over geeft zijn vooral opmerkelijk omwille van hun naam zoals: Wolfsmelk ook wel heksenmelk genoemd en het is giftig kruid. Het Duizendguldenkruid bevat bitterstoffen die de spijsvertering stimuleren. Het Kruipend Zenegroen behoort tot de lipbloemenfamilie. Naast tal van medicinale eigenschappen wordt het ook vaak als sierplant gebruikt.

We weten vooral veel van kruiden dankzij de overlevering. Je moet het juiste onderdeel van de plant nemen om optimaal resultaat te hebben. Het verschil tussen een medicijn en een plant is dat jij bij het innemen van een pil exact weet welke dosis je neemt. Maar bij een plant of kruid weet je niet hoeveel inhoudsstof je binnenkrijgt. Medicijnen zijn vaak ontstaan uit planten. Ze zijn geconcentreerd en verbeterd. Terwijl je bij een plant goed moet opletten. Indien je teveel gebruikt, kan het een negatief effect hebben.

DSC_2797Het tweede deel van de tuin bestaat uit de campus officinalia, de gebruikstuinen. Hier staan de planten gegroepeerd volgens gebruik: verfkruiden, groenten, keukenkruiden, …

Een bijzonder gewas is spelt. Eén van de kruiden van Hildegard van Bingen. Dit is een oergraan. Spelt is een graan dat door de eeuwen heen niet veranderde. Het werd niet veredeld en niet gemanipuleerd. Het bevat uitermate veel vitamines, mineralen en goede vetten. Spelt is vooral rijk aan vitamine B dat goed is voor het hart.

Foto's Blog 058In deze gebruikstuin staan ook een serie verfkruiden die voornamelijk gebruikt worden voor het kleuren van textiel.

Als laatste bezoeken wij de keukenkruiden. Veel van deze kruiden behoren tot de lipbloemenfamilie en dankt de naam aan de vorm van de kroonbladeren. Een aantal soorten in deze familie bevat aromatische oliën in de bladeren. De familie omvat veelgebruikte keukenkruiden als tijm, munt, basilicum, echte marjolein, wilde marjolein, salie en rozemarijn.

Het was een boeiend introductie in de wondere wereld van de kruiden! Met dank aan Dominique Vreven om zijn kruidenkennis met ons te delen.